Lapan

Pteropus (suborder Yinpterochiroptera ) em i wanpela kain bilong ol lapan we i stap namel long ol bikpela 'bat' long wol. Long Tok Pisin, ol i kolim dispela animal olsem « Lapan » o « blakbokis » bikos en i luk olsem wanpela bikpela bokis i save flai. Tasol, long sampela hap, ol i kolim lapan olsem « fruit bat » bikos en i save kaikai ol pikinini bilong diwai. Ol lapan i save laip long Saut Esia, Saut-is Esia, Ostrelia, Is Afrika, na sampela ailan bilong India Solwara na Pasifik Solwara. [1]I gat samting olsem 60 spisis i stap yet insait long dispela lain.
Ol lapan i save kaikai ol prut, ol samting bilong ol diwai na ol liklik binatang long sampela taim tu. No wankain ol bat, ol lapan i save painim ol kaikai wantaim paua bilong smel bilong ol. Planti lapan i save muvmuv long nait tasol i gat sampela i laik muvmuv long de tu. Bikos ol i gat strongpela ai, ol i ken flai kwik na i no bambai paitim sampela diwai long het bilong en. Ol i no ken flai long rot bilong yusim pasin « ekolokeit » .Ol i save laip long longpela taim i stap na karim liklik pikinini. Ol lapanmeri i save karim wanpela pikinini tasol long wanwan yia. Bikos i no ken karim planti pikinini, sapos ol man i laik painim em i dai tumas, kilim ol animal i gat planti tumas, na ol lapan i kamap liklik tumas na i dai pinis kwiktaim. Sikispela kain « lapan » i pinis olgeta long nau yet bikos ol i bin painim planti tumas. Planti manmeri i save mekim gaden i save nogutim ol lapan bikos ol i pilim olsem ol lapan i save bagarapim ol gaden. Dispela pasin bilong bagarapim ol gaden na kaikai em i kolim olsem animal i nogutim ol gaden . Tasol ol i helpim ol diwai na ol bus i ken kamap plantiplanti na moa strongpela bikos ol i kaikai ol pikinini bilong prut na ol i tromoi ol sid i go nabaut . Ol i save helpim ol 'ekosistem’ na ol manmeri long rot bilong givim polinesen long ol diwai.
Olsem ol narapela 'bat', ol lapan i ken mekim ol manmeri i kamap sik nogut stret bikos bodi bilong em i pulap long liklik pipia i ken nogutim yumi stret. Ol saientis i kolim en olsem bokis bilong nesa. Wanpela pipia nogut i gat em i Australian bat lyssavirus, we i save kamapim sik olsem sik bilong longlong dok ', na 'Hendra virus'. I gat sevenpela manmeri i kamap sik long dispela virus na ol i dai pinis. Nipah virus (vaires) i save stap long insait long bodi bilong ol lapan tu. Dispela vaires i gat paua bilong bagarapim ol manmeri stret, en i bin kilim moa winim 100-pela manmeri i dai. Long planti kalsa bilong asples, ol lapan i gat bikpela mining na ol i kamap planti taim long samting bilong pasin tumbuna, insait long stori nating na ol samting bilong pait. Long taim bipo, ol manmeri i save yusim gras na tit bilong lapan olsem wankain mani. Long taim nau yet, sampela manmeri i bilong sampela kalsa i save yusim ol tit bilong en olsem mani i go inap long tude.
- ↑ Nowak, R. M., ed (1999). Walker's Mammals of the World. 1 (6 ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 264–271. ISBN 978-0-8018-5789-8.